Afrikaanse stories deur talentvolle skrywers 

Ons deel graag die volgende Afrikaanse stories, kortverhale en ander publikasies met jou. Hierdie werke is deur PENdit.za en ons proeflees-span goedgekeur en sal moontlik in ons eie toekomstige publikasies verskyn. Indien jy ‘n lid word van PENdit.za sal jou werk ook hier verskyn. Dit plaas ‘n kollig op jou as skrywer en sodoende word jy blootgestel aan groot uitgewers in die bedryf.

 

DIE SJOKOLADEKOEK – Bets Koen (Vrouekeur publikasie)

Ouma Betjie stap sleepvoet deur die gang van die ou opstal op pad stoorkamer toe. Agter die deur staan die swaar geelhout wakis waar al haar kosbaarhede nog steeds bewaar word. Sy lig die deksel met ‘n kraak oop en begin soek. Heel onder kry sy haar resepteboek. Agterin, op twee los geel velle, is die resep waarna sy soek. Die sjokoladekoek waarvoor haar man Lodewikus, eintlik die hele familie, so lief was.

Met die twee velle in haar hand en met ‘n stout glimlaggie stap ouma Betjie kombuis toe. Sy ken die omgewing soos die palm van haar hand. Sy het hier grootgeword, getrou, kinders grootgemaak en ook oud geword. Haar en haar voorouers se spore lê diep gewortel op Meiringspoort. In die gang kry sy die gemmerkat wat homself skielik kromrug teen die muur vasdruk en toe holderstebolder by die deur uit vlug. Ouma Betjie giggel verspot.

Môre is die finale rondte van die jaarlikse Bobaas Bakkompetisie van die kontrei. Ouma Betjie het Sandra vroegoggend luidkeels hoor kla en mor omdat haar proef sjokoladekoek wat haar vir die bakkompetisie moes laat kwalifiseer, ‘n flop was. Ouma Betjie was elke jaar as Bobaas Bakster gekroon. Niemand kon soos sy bak nie. Maar dis veral haar sjokoladekoek wat gemaak het dat sy telkens met die prys wegstap. Dis goed dat Sandra in haar spore wil volg en die familienaam hoog wil hou.

Sy kan egter nie verstaan waarom Sandra nie die resep uit haar kop ken nie. Sy het sovele kere bygestaan terwyl ouma Betjie en ook Sandra se ma die koek gebak het. Sy wil nie graag haar resep deel nie, maar Sandra is darem haar agterkleinkind en al wie oor is van die Meirings. Sy sal maar vir Sandra die resep hier op die toonbank neersit. Gelukkig is môre nog ‘n paar uur ver, genoeg tyd om ‘n nuwe koek te bak.

Sandra kom die kombuis binnegestrompel, hande vol kruideniersware, en val byna oor die kat wat in die laaste sonstrale van die dag op die matjie lê.

“Pasop, kat, ek sal nog my nek breek!” brom sy onvergenoegd.

“Maar vir wat is jy so omgekrap?” vra Dieter. Hy staan by die koffieperkuleerder, besig om vir hom koffie te skink. Sy vrou is van gister af heeltemal ongedurig.

“Hoe het dit vandag met die bakkery gegaan?”

“My koek het geflop, heeltemal platgeval! Niks het gewerk nie, die sjokolade was vol klonte, die beslag te slap….ag nee, ek het my tyd gemors. As ek nie vinnig ‘n plan maak nie, kan ek maar vergeet van daardie oorsese reis! Katie se melktert het juis vandag aandag getrek. As ek tog maar net Ouma Betjie se resep..” “Maar wat is dit dan dié?” Sandra wys na die twee vergeelde velle papier wat op die toonbank lê. Sy skuif haastig die inkopies op die toonbank weg en tel die vergeelde papier op. Sy bekyk dit van alle kante. “Waar kom dit vandaan? Dit lyk dan soos…ouma Betjie se resep!”

Sandra se bene is skielik lam en sy gaan sit sommer op die vloer teen die kombuiskas. Sy verstaan dit nie. Sy het al wat kas, laai en al wat tas is in hierdie ou plaasopstal deursoek. Ouma Betjie se resepteboek met die gesogte sjokoladeresep was skoonveld. En hier, op die toonbank, oop en bloot, lê dit haar en koggel! Dat haar man haar nou so ‘n poets kon bak in haar uur van nood!

“Is dit jou idee van ‘n grap, Dieter?” vra sy verward-kwaad.

“Waarvan praat jy, vrou, ek het net voor jou ingestap. Ek weet niks van die papiere af nie. Dalk weet Lettie. Wil jy koffie …”

“Deksels man, los die koffie, kyk hier! Dis ouma Betjie se resep, in haar eie handskrif geskryf!”

Ek soek al jare na die resep!” Sandra hou die twee velle papier seëvierend na Dieter toe uit. “Kyk, al haar notas, alles is hier! Ons gaan Mauritius toe!”

“Maar waar kom dit nou vandaan?” vra Dieter uit die veld geslaan terwyl hy nader stap en die resep ‘n agterdogtige kyk gee.

“Vergeet hoe die resep in die kombuis gekom het, ek het nou nog ‘n kans om te kwalifiseer vir die bakkompetisie.”

Sandra het sommer weer nuwe moed. Met die resep in haar hande kan sy die wenkoek bak en die reis na Mauritius wen! Wonderlik! Twee weke se saligheid in die paradys! Sy sien al die strande, die palmbome, voel die rustigheid op haar neerdaal. Meer nog, sy smaak al die sukses van ‘n bobaasbakster!

Sandra begin teen ‘n spoed bestanddele op die toonbank uitpak, aandete en kosmaak skoon vergete. Meel, bakpoeier, eiers, sjokolade smelt … sy werk onverpoosd. Vir ‘n vlietende oomblik dink sy sy moet gou eers die resep oorskryf, dis darem maar baie dof en verouderd. Nee, daar is nie nou tyd nie. Later. Die koek moet klaar! Haar wenkoek moet in die oond kom!

Met ‘n glas wyn in haar hand sak Sandra later die aand moeg op die rusbank in die sitkamer neer. Haar bene pyn en haar rug is op ‘n paar plekke af. Die koek staan op die toonbank, trots en fier, uitgepof soos net ‘n pryswenner kan spog! Nog net die versiering dan kan sy gaan inkruip. Sy is byna seker sy sal nie net kwalifiseer nie, maar beslis ‘n tweede of dalk selfs eersteplek kry met haar inskrywing! Sy weet mos hoe ouma Betjie se koek smaak; donker sjokolade smelt-in-die-mond lekkerte.

Sy moet onthou om die resep in die resepteboek te plak. Hoe dit hier in die kombuis op die toonbank gekom het, kan sy nie verklaar nie, maar sy is te moeg om verder daaroor te wonder. Al wat nou saak maak, is dat sy die pragkoek môreoggend veilig by die kompetisie kry. Die res kan wag.

Vroeg die volgende oggend is Sandra aangetrek en reg om haar eersteprys-sjokoladekoek by die jaarlikse Bobaas Bakkompetisie te gaan aflaai. Net gou ‘n koffietjie drink. Dieter kom ingestap en gryp haar om die lyf.

“Hmm, dis vir jou ‘n bobaas koek! My vrou die bobaas bakster! Ek is so trots op jou! Mauritius, hier kom ons!”

“Ag, toe nou” Sandra bloos, maar verkneukel haar darem in die lof van haar man. “Ek is net bly ek het hierdie keer ‘n wenkoek met ‘n wenresep kon bak! Hou vir my duimvas!”

Sy wikkel haar uit haar man se arms en maak reg om haar trots-koek by die kompetisie te gaan aflaai. O aarde, sy het nog nie die resep in haar resepteboek geplak nie. Sy wou dit nog oorskryf ook! Sy moet dit tog maar gou doen, want Lettie kom vandag huis skoonmaak. As sy eers deur die kombuis warrel, is dit klaarpraat met die resep!

Sandra steek haar hand uit na die plek op die toonbank waar sy gisteraand die resep gelos het, langs die pragtig versierde koek.

“Nou maar waar is dit nou?” Sandra frons. Waar die resep gisteraand gelê het, is nou niks. Die stuk vergeelde papier is skoonveld! Net die pragtig versierde koek pryk op die toonbank.

“Dieter! Het jy die resep uit die kombuis verwyder?”

“Hoekom sou ek dit wou doen?” kom sy stem ongeduldig uit die gang. “Dit moet nog daar wees!”

“Wel, dit is nie!”

Stomgeslaan soek Sandra in die kombuis na die resep. Onder die tafel, by die stoof, selfs in die yskas.  Mens doen snaakse goed as jou aandag toegespits is op ‘n wenresep. Niks, nêrens.  Geen resep nie.

“Ai tog,” brom Sandra. Ek moes dit neergeskryf het! Nou is dit regtig weg!” Sandra en Dieter kyk met ongeloof na mekaar ‘n Stuk papier kan mos nie sommer tussen neus en ore verdwyn nie?

Ouma Betjie skuifel in die gang af. ‘n Stout glimlag speel om haar mond terwyl haar verrimpelde hand die vergeelde resep opfrommel en in haar voorskoot se sak steek. Toe sy geruisloos verby die kat beweeg, trek hy vir die tweede keer in twee dae sy rug krom. Net om die hoek is die groot ou plaaskombuis. Sy wil tog so graag Sandra se gesig sien voordat sy vertrek.

Ouma Betjie skuifel aan die ander kant van die toonbank by Sandra en Dieter verby, op pad agterdeur toe, waar Lodewyk vir haar wag. Haar verrimpelde mond is nog steeds in ‘n glimlag geplooi terwyl sy Sandra en haar man in die verbygaan bekyk. Mens bak net een keer ouma Betjie se koek en spog daarmee asof dit jou eie is!  Dit sal hulle leer …

Sandra en Dieter voel albei die verplasing van energie, ‘n sagte beweging soos iemand of iets wat by hulle verbybeweeg … uit by die agterdeur …

lees meer

DIS DIE WIND, MY KIND – Marita Roebert

Ek is gedaan vanaand. Die hitte is ondraaglik, selfs met die lugverkoeling aan voel dit of die genadelose Arizona-son ‘n vendetta teen alles op aarde voer. Ek kan amper voel hoe die vog uit my liggaam brand. Dit is werklik moeilik om ‘n sesjarige seuntjie heeldag in die huis besig te hou. Met ‘n gemiddelde temperatuur van 34°C gedurende die dag is ons verkenningstogte na buite kort en ver uitmekaar.

Andrew is reeds vir twee weke weg van die huis. Sy werk as hoofnavorser vir Maricopa Agricultural Center neem hom vir lang rukke weg. Die salarispakket wat in die werksaanbod gestipuleer is, het ons stomgeslaan en het die keuse om van ons geliefdes in ons vaderland afskeid te neem, aansienlik makliker gemaak. Aangesien die Instituut 90 kilometer buite Maricopa geleë is, het dit sin gemaak om die gratis verblyf in die Haboob Resort te aanvaar. Selfs die isolasie van ons nuwe tuiste het ons nie vir ‘n oomblik laat twyfel oor die besluit nie. Oog op die wenpaal – vroeë aftrede vir Andrew en ‘n luukse lewe in Florida wag op ons.

Weersomstandighede hier bestaan uit uiterstes en die area is bekend vir die natuurlike verskynsel genaamd ‘haboobs’. Dit verwys na ‘n soliede muur van wind en stof wat tot 2,4 kilometer die lug in kan strek, met winde tot 80 kilometer per uur. Hulle kom gedurende die moesson seisoen, oftewel somer, voor. Die naam haboob is van Arabiese afkoms, afgelei van die woord habb en beteken om ‘te blaas’. Brutaal. Lewensgevaarlik. Sonder waarskuwing. Maricopa grens aan die Gila River Indian Reservation en die Maricopa-stam (People who live toward the water) is in 1604 in die area gedokumenteer.

Die kultuur van die Maricopa is steeds ryk aan mitologie en ‘n mens kan dikwels die hartklop van generasie op generasie Indiane in die grond onder jou voete voel. Dis fassinerende leesstof, verbeeldingryke stories, uitgedink deur primitiewe, ongekunstelde mense wat na aan die aarde geleef het en wat graag in iets groter as hulleself wou glo. In die twee maande vandat ons ons intrek hier geneem het, het ek reeds twee maal die verstarde karkas van ‘n kraai, toegedraai in ‘n velletjie rooi leer en verbind met hare van die shaman, by die hek gevind. Ek was dankbaar dat my seun dit nie gesien het nie en het beide karkasse dadelik verbrand. Hierdie grusame vondse is deur die inboorlinge gelos om die wind-duiwel te paai en te bevredig.

Troostelose verlatenheid is die enigste woorde waarmee ek die natuurskoon hier kan beskryf. Troostelose, heilige verlatenheid. Sonsondergange hier laat ons sprakeloos. Dit is die tyd van die dag wanneer die son sy hele skouspel teen die wit wolke tentoonstel. Strome van gloeiende goud, flambojante oranje en dramatiese rooi strek so ver soos die oog kan sien. Amper asof dit die storie van ‘n groot tragedie vertel.

Bykans elke nag rondom middernag huil die wind om die hoeke van die huis – onheilspellend en soekend. Dis wanneer my opstaan begin. Ek word wakker van ‘n pluk aan my skouer en ‘n stemmetjie wat vreesbevange na my roep: “Mamma, Mamma, daar is iets wat aan my venster pluk!”.

“Dis die wind, my kind, dis net die wind. Kom, Mamma neem jou terug bed toe.” Ek dra hom terug na sy kamer, wys vir hom dat die venster stewig toe is en sit dan by hom todat sy swaar ogies weer toeval.

Ek is aan die slaap voordat my kop kussing raak, want ek weet – nou-nou is daar weer ‘n pluk aan my skouer. Veral wanneer Andrew weg is. Hy mis sy pa geweldig. Ons het nog baie om aan gewoond te raak – oog op die wenpaal!

Ek sak uiteindelik moeg op die bed neer. Mag ons vannag deurslaap. Die bed voel soos ‘n oond waarin beskuit uitgedroog word, maar nie eers die fisiese ongemak kan my wakker hou nie.

Ek swem uit die dieptes van ‘n rustige, donker plek toe ek weer die pluk aan my skouer voel.

“Mamma, Mamma, daar is iets by my venster!”

“Nee, my lief, dis die wind, Mamma belowe jou.”

Hy snik in my arms toe ons die gang afstap, klou verbete aan my vas. Dis vir my geweldig moeilik om nie toe te gee aan die versoeking om hom net vir een nag langs my te laat slaap nie. Maar hierdie is ‘n belangrike mylpaal vir sy onafhanklikheidswording.

In sy kamer voel ek letterlik hoe die wind warrel. Tot my verbasing is sy venster oop. Ons het saam vroeër seker gemaak dat die venster deeglik toe is. Soos elke aand. Note to self – kontak môre die opsigter.

“Nee, Mamma, nee! Ek wil by jou slaap, asseblief, net vannag!” My hart breek en in ‘n onbewaakte oomblik wel woede teenoor Andrew in my op.

My kind het homself aan die slaap gehuil. Ek voel asof ek hom verraai het en ek loop met ‘n swaar hart terug kamer toe. In die laaste oomblikke voordat ek weer in die diepte wegsak, hoor ek die huil van die wind wat vannag soveel harder loei – ‘n klank wat nie op aarde hoort nie. Dit voel soos minute later toe die bloedstollende gil deur die lug klief. Alvorens ek nog kan opspring, is hy daar en gryp die handjies so hard aan my nagrok dat dit voel of dit in my nek insny. Sy bolyfie beur teen my aan en voordat ek nog my arms om hom kan slaan, word hy skielik gillend weggepluk. Adrenalien skiet deur my are en my brein wíl my liggaam om te reageer, maar ek raak bewus van die gewig wat my amper soos ‘n plafon teen die bed vasdruk.

Ek kan slegs my oë beweeg. Ek hou hulpeloos dop hoe my kind aan sy enkels die gang afgesleep word. Sy naam skeur herhaalde kere oor my lippe, skeur slote uit my hart en keel. Die geliefde handjies grabbel vrugteloos op die houtvloer om ‘n vashouplek te kry, maar die brutale krag waarmee hy agteruit gepluk word, is net te veel. Met elke greintjie krag in my liggaam stoei ek om op te kom – my kind het my nodig! Die donker bo my metamorfoseer in die vorm van ‘n liggaam en die gegalm van ‘n Indiese inboorling rys bo die genadelose gekerm van die wind uit. My stem is rou, my gille skril en dierlik.

“Nee, nee, nie my kind nie, los hom! Ek sal enigiets doen! Vat my, doen met my wat jy wil, asseblief, asseblief, asseblief …”

Die swart massa wat my vasdruk, het nie ‘n gesig nie. Die afwesigheid van enige gelaatstrekke en die absolute leegheid waar die gesig moet wees, bring so ‘n vlaag van vrees in my op dat ook my binnekant verlam voel. Swarter as swart. Dit is hoe dit in die hel moet wees …

My kind se gille, sy roepe na die mamma wat hom vanaand verraai het, het stil geword. Dis net die wind, die gegalm en my smeek-krete wat met mekaar meeding. Skielik word dit onheilspellend stil en my liggaam word verlos van die geweldige drukking. In my haas om my kind te hulp te snel, beland ek in ‘n hoop bewende ledemate langs die bed. Ek kruip-hardloop in die gang af, gryp na die deurhandvatsel, maar die deur is solied in die kosyn. My vuiste hamer. Sy stemmetjie snik en smeek sag: “help my, Mamma …”

“Maak oop die deur, los my kind! Hier is ek, vat mý, vat my! Asseblief …” Die paniek is so groot dat my denke vormloos is. Ek het iets nodig om die deur mee oop te breek, maar ek wil nie my kind vir ‘n oomblik alleen laat voel nie – solank as wat ek hom nog kan hoor, is daar nog hoop …

Stilte. Ek roep sy naam oor en oor, antwoord my! Antwoord my! Ek moet sy stem hoor! Ek ruk en stamp aan die deurhandvatsel. Skielik slaan die deur met ‘n knal oop. Dit wat ek voor my oë sien, breek die perke van my menslike verstand in twee en ek verwelkom die waansin met ope arms. Dankbaar sak ek in die diepte van my onderbewussyn in.

Die gepluk aan my nagrok se mou laat my stadig na die oppervlak van ‘n rustelose slaap beweeg. Die bewustheid van die verskriklikste droom vervaag …

“Mamma, Mamma, word wakker, daar is iets by my venster!”

“Shhhh…dis die wind, my kind, dis net die wind.”

lees meer

’N ASGAT, ’N HOUTKISSIE EN ’N DWARRELWIND – Nico Schamrel

 Oom Kotie sit op die stoep met die houtkissie op sy skoot. Hy glimlag oor die komiese daarvan, maar tog wonder hy: is daar ’n verskuilde boodskap daarin?

Wat is ’n asgat; verbrande hout, afval, weggooigoed – of steek daar meer in ’n asgat.

Dit was die Sondag na die erediens, toe kom krap Ant’ Essie die hele heilige rusdag deurmekaar. Die lamsboud en gebakte aartappels sis in die koolstoof. Sy mond water dat hy net moet keer of hy blaas die kwyl saam met sy pyp se rook uit. Ant’ Essie kom sit in die voorhuis, haal haar breiwerk uit die naaldwerkmandjie; tel die steke versigtig, bekyk die breiwerk met ’n afstand en trek aan die wol. So met die brei val sy Oom Kotie se salige gedagtes wreed in die rede.

“Nou Kotie, my ou man, wat gaan jy eendag met my as doen nadat ek veras is?”

Hy verstik aan sy pyp. Die rook brand gal-warm in sy keel. Hy kan skaars ’n woord uiter.

“Maar my vrou, waar kom jy nou aan verassing. Ons word mos hier op onse eige plaas in onse eige kerkhof begrawe, nie waar nie?” Oom Kotie trek homself regop in die stoel en leun vorentoe om erns aan die saak te bied.

 

Dis die nuwe predikant wat die saadjie kom plant het. Kom hier aan op die dorp, ’n nuwe proponent, jonk in die beroep met ’n kop vol moderne geleerdheid. Studeer mos dese dae meer uit oorsese boeke as die Woord self. Kom ook sommer die dag skoon verdwaald hier aan op die plaas in sy blink kar; klinknaelbroek, pure kommunisties. Die hippie sandale aan sy voete lyk meer na ’n twaksak en ’n hemp wat oor sy broek hang soos Ant’ Essie se brekfis tafeldoek. Vra nogal waar is sy blyplek.

“Dis ’n pastorie,” sê Oom Kotie toe vererg, “… nie ’n blyplek nie.

Daar trek hy weg. Sy motor se wiele laat klippe en gruis die lug intrek. Die arme kapokkies vlieg onder kakiebosse in vir skuiling. Al wat ’n volstruis is druk hul kop in ’n gat. Kyk, toe gons die plaaslyne, vertel Ant’ Essie agterna vir die susters by die biduur. Oom Kotie draai die plaas foon se slinger dat dit lyk of hy melk karring. Elke liewe ouderling en broeder word opgekommandeer na ’n kerkraadsvergadering in die afwesigheid en voor bekendstelling van die nuwe dominee. Daar moet dadelik ’n noodberig aan die sinode gerig word. Hierdie duistere gesant moet liewers her-beroep word. Oom Kotie kan sien aan sy aansien dat hy van losse sedes aanmekaar gesweis is. Ongelukkig tel die stemmery nie ten gunste van Oom Kotie nie en nuwe proponent behou sy posisie as herder van die skape.

Nou moet Oom Kotie ook ’n erkentenis maak aan homself; dominee se eerste diens was verbasend goed. Al het die duistere gesant sonder ’n das die preekstoel betree en boonop sonder ’n toga, was hy half vergewe. Die herder se preek oor geloof en gebed het die skape diep aangeraak. Oom Kotie ook. Toe volg sy preek oor die oordeel; mense wat oordeel, ander op die baadjie trakteer. Toe voel Oom Kotie skuldig maar hy bly verdag.

 

“Ja, my man, ons het besluit oor die begrawe, maar …” nou trek Ant’ Essie weer aan die breiwerk, “ …  ek weet darem nie.”

“Weet wat nie, vrou?” Oom Kotie neem ’n trek van sy dooie pyp.

“Om so onder die grond te loop rus. Net die gedagte van wurms wat aan jou vreet.  Nee, ek sien nie daarvoor kans nie.” Sy het klaar besluit.

Oom Kotie kyk na die portrette teen die muur; net die gesigte van oorlede familie, geen kinders.

“My vrou, veras is verkeerd. Lees maar in die Woord. Tot stof sal ons keer. Om veras te word is te na aan die satansvuur. Ek word begrawe; een gat en jy saam in dieselfde gat. As ek eerste gaan, kom leg jy bo-op my en as jy eerste gaan, kom leg ek bo-op jou.” Ant’ Essie gee ’n kuggie. Dié lê het hul twintig jaar terug laas gelê. Toe bly sy liefs stil.

 

Nog voor die gesprek tussen Oom Kotie en Ant’ Essie daag jong dominee op met huisbesoek. Dra toe sy kommunistiese broek, maar mens oordeel nie. Die tafeldoek is ingesteek en hy dra ordentlike skoene met veters. Wat hy aan sy hare smeer kan Oom Kotie nie uitmaak nie; ystervark penne, gloei eintlik, kuif staan regop soos ’n draadborsel – maar hy oordeel nie.

“Dominee,” begin Ant’ Essie, “ … wat dink dominee van verassing?” Toe kyk Ant’ Essie oor haar bril en trek haar lippe bymekaar. Sien, dit is hier waar die ding toe begin.

“Ant’ Essie, nee daar is geen sonde daaraan nie. Daar staan duidelik in die Bybel dat ons onse tydelike liggaam gaan verlaat om weer terug te keer na ons geestelike liggaam.” Oom Kotie sê niks.

“Dankie, dominee, ek vra nou maar net.” Dominee kyk na Oom Kotie.

“Het Oom Kotie dalk ’n vraag wat pla?”

“Nee dominee, ek swyg liewers.”

Hy moet sy ry kry, dink Oom Kotie, maar dominee kuier met ’n koffie en tuisgebakte beskuit. Later selfs saam met die tante kombuis toe en wragtig, sal hy nie die as uit die koolstoof krap en ewe sê: “Ant’ Essie, as is ook maar net stof. Tot stof sal ons keer.”

 

Die as gaan asgat toe. Dit wat afval is word ook daar verbrand. Die mens hou mos van alles verbrand. Intussen verstik God aan die rook. Hoe moet Hy Sy kinders aanskou van daar Bo?

Toe kom God na die aarde en Hy kom na haar toe.

Sy verbrand  ’n klomp briewe, van jare se opgaar; familie-briewe, vriende-briewe. Stemme wat stillê in ’n laai, net praat wanneer jy weer ’n brief lees. Nou lê die stemme dood op ’n ashoop.

Die dag daarna maak sy skoonskip van die studeerkamer; ou tydskrifte, koerantuitknipsels, plakboeke. Prente en woorde wat jou herinner aan gister, eergister, verlede jaar en toentertyd. Weg, uitgewis, vergete.

’n Hele sak vol foto’s wat omkrul in die vlamme; weet nie meer wie hulle is nie, kan nie onthou nie, vergeet waar dit vandaan kom.

Verjaardag en Kerskaartjies, begrafnisbriewe, konsertprogramme – as wat waai in ’n dwarrelwind.

“Los,” sê hy vir haar, “… los die goed. Kom sit eerder hier by my.”

’n Asgat is vir weggooigoed. Daar rus dit wat jy nie meer wil hê nie, of wat jy wil vergeet. Soms brand daar goed wat mooi was, maar mooier is in jou onthou.

Troos; ’n arm om haar skouer, ’n hand wat haar sagte gryshare streel. ’n Ligte soen op haar voorkop.

Dit voel asof sy wegkwyn; uit sy arms glip, haar menswees op die ashoop lê, of sy haar uitvee weg van werklik, haar bestaan uitwis tot net die herinneringe wat ander aan vashou. Dit is al wat oorbly.

Maar God staan by haar. Hy berei haar voor. Wie het die aardse herinneringe nodig wanneer jy op pad is na die ander kant?

Sy ken hom nie meer nie.

Die einde was nie mooi nie. Haar skraal gesig, haar leë oë. Haar warm hande onbekend. ’n Glimlag, nou en dan, soos wanneer jy glimlag vir ’n vreemdeling.  Die lief-vir-jou-glimlag verlore binne haar niemand-meer. Sy word ’n onbekende raaisel, ’n vreemdeling, net ’n asem. Al verder glip sy weg tot binne Sy arms.

’n Dwarrelwind kom, waai die as tot duskant die boomtoppe, ver oor die berge, tot by die wolke en verby die sterre.

Hier sit hy nou met die houtkissie op sy skoot. Ant’ Essie het net nie kans gesien vir die ondergrondse rus nie. Sommerso agter sy rug haar laaste wense by dominee opskrif gaan stel onder eed met haar hand op die Heilige Woord. In die pastorie nogal.

Dit was ’n besonderse begrafnis. Dominee het mooigepraat oor die tydelike en die geestelike, die hiernamaals, die prag van die Hemel, God se onbaatsugtige liefde. Toe vat God haar saam en Hy weet haar gedagtes is skoon, weg uit die wêreld. Hy gee vir haar haar geestelike liggaam, Hy maak haar ’n engel. Toe stuur hy reën en die asgat is nat, die rook weg en die dwarrelwind stil.

Dominee het gesê hulle sal weer bymekaarkom, eendag. Wat maak dit nou saak – een gat, of een hier of een daar.

‘Wat gaan jy met my as doen nadat ek veras is?’

Nou sit Oom Kotie maar met die houtkissie op sy skoot. Hy wag vir ’n dwarrelwind. Daar is nog die liefdesbriewe; hulle twee se stemme wat stillê in ’n laai.

 

©Nico Schamrel

lees meer